ETİCARET HUKUK

E-TİCARET MEVZUATI VE UYGULAMALAR

Türkiye’de e-ticaretin hukuki  tarihçesi

Türkiye İnternetle resmi olarak 12 Nisan 1993’te PTT’nin sağladığı 64 Kbps kapasiteli kiralık hat kullanılarak, ABD’deki NSFNet (National Science Foundation Network) ile ODTÜ arasında gerçekleştirilen bağlantı ile ilk kez tanışmış  oldu.

Devletin yasal düzenlemeler konusunda ilk adımı Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu’nun (BTYK) 25 Ağustos 1997 tarihli toplantısında atılmıştır. E-Ticaretin yaygınlaştırılması amacıyla birçok çalıştay ve toplantı yapılmıştır.              E -ticaretin gelişmesiyle beraber hukuki düzenlemeler 1998, 1999, 2001, 2002, 2003, 2008, 2009 ve enson 1 Mayıs 2015  tarihinde son halini almıştır.

Yasal düzenlemeler ve Uygulamalar:

images (6)

Mesafeli satış sözleşmesi

E-Ticarette işlem ve sözleşmelerin İnternet üzerinden yapılması, tarafların bir araya gelemediği yeni bir bir durum ortaya çıkarmıştır. Mesafeli satış sözleşmesi olarak nitelendirilen bu kavram, 06.03.2003’te, 4822 sayılı Kanun’un 14. Maddesine, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 9. maddesine dahil edilmiştir. Bu düzenleme bir tarafın tüketici olduğu ilişkileri   düzenlemektedir. 2007 yılında yapılan değişiklik ile sözleşmelerin teyidinin yine elektronik ortamda yapılacağı hükmü getirildi. 07/11/2013 tarihinde kabul edilen 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’da mesafeli sözleşmelere 48 ve 49, maddelerde yer verilmiştir.

indir (5)

E-Fatura

Teknolojinin gelişmesi faturaların da elektronik ortamda düzenlenmesine olanak sağlamıştır. Kağıt faturanın yerini elektronik ortamda düzenlenen faturalar almaya başlamıştır. E-Fatura kullanımı kademe kademe zorunlu tutularak e-ticaret hayatına girmiştir.

Ülkemizde e-Fatura, 5 Mart 2010 tarihinde 397 sıra nolu “Vergi Usul Kanunu” tebliği ile hayatımıza girmiştir.

E-Ticaretin yapıldığı bir ortamda e-fatura ya da e-defter ile ilgili düzenlemelerin yapılmaması zaten akla uyan bir yaklaşım değildir.

images (5)

 

E-İmza Kanunu

E-İmza 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu, 15/01/2004 yılında Kabul edilerek yürürlüğe girmiştir. Elektronik imza,  kısaca elektronik veriye eklenen yada mantıksal bağlantısı bulunan, kimlik doğrulama amacıyla kullanılan elektronik bir veridir. Islak imza nasıl bir kağıda atılan imzanın size ait olduğunu ispatlamaktaysa, elektronik imza da herhangi bir elektronik dokümana eklenen imzalama verisinin size ait olup olmadığını ispatlamaktadır. Elektronik imza, imzalayan kişinin kimlik doğruluğunu ispatlar; imzalanan verinin içeriğinin başka bir şahıs tarafından değiştirilip değiştirilmediğini (bütünlüğünün bozulup bozulmadığını) ortaya koyar. Elektronik imzanın atılabilmesi için kişiye ait bir Nitelikli Elektronik Sertifika’nın (NES) olması gerekir.

indir (4)

E-Ticareti Kanunu

6563 no’lu “Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun” 1 Mayıs 2015 tarihinden itibaren yürürlüğe girdi. Bilgi verme yükümlülüğü, sipariş ve ödeme süreçleri, ticari iletişim, kişisel verilerin korunması ve cezai hükümler gibi farklı alanlarda önemli değişimleri getirmiştir.

 

Tüketiciler açısından neler getirmiştir?

  1. İzinsiz iletişim dönemi sona ermiştir.

Yeni kanunla birlikte internetten alışveriş anlamında en çok şikayet edilen konuların başında gelen istenmeyen e-posta, SMS gibi uygulamalar sonlandı. Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra herhangi bir elektronik ileti gönderilmeden önce izin alma şartı geldi. Yazılı ya da elektronik olarak alınmış herhangi bir onay olmadan, şirketler tüketiciye ileti göndermemeye başladı.

  1. Kişisel bilgiler yasa ile korunmuştur.

Yeni kanun bilgi verme yükümlülüğü, sipariş ve ödeme sayfaları, ticari iletişim, kişisel verilerin korunması ve cezai hükümler alanında önemli değişimleri beraberinde getirmiştir.

  1. Bilgiler net ve eksiksiz sunulmaya başlanmıştır

Tüketici ile yapılan ticari sözleşme öncesinde, hizmet sağlayıcısının tüm bilgilerini eksiksiz ve net bir şekilde sunması zorunluluğu getirildi. Sipariş onayından önce ödenecek toplam bedel ile birlikte sözleşme şartları müşteriye gösterildi. Hediye ve promosyonlarla ilgili tüm şartlar net bir şekilde sunuldu. Hizmet sağlayıcı, kampanyalarında, bültenlerinde, yarışmalarında tüketicileri her adımda ve değişiklikte bilgilendirmeye başladı.

  1. Tüketici ileti almaktan vazgeçebiliyor

Tüketici isterse, kararından vazgeçerek ileti almak istemediğini ilgili şirkete söyleyebiliyor. Vazgeçme kararının sunulmasıyla birlikte, şirket tüketiciye ileti gönderimini durdurmak zorunda.

Yeni yasa şirketlere neler getirmiştir?

  1. Haksız rekabet ortadan kalkması

Yeni kanun ve yönetmeliğin, e-ticaret alanına getireceği en büyük farklılık, haksız rekabetin ortadan kaldırdı.

  1. Tüketici odaklılık zorunluluğu

Tüketici odaklılık artık bir zorunluluk haline geldi. Tüm kurumlar, tüketicilerinin gizliliğine önem veren ve onların haklarına saygı duyan bir pozisyona geçti.

  1. Tüketici odaklı dijital pazarlama

Doğrudan pazarlama kanalları, tek taraflı duyuru ve kampanya bildirimi olmaktan çıkıp hedef kitle ile marka arasında etkileşimi arttıran, bağlılık yaratan, interaktif bir yapıya dönüştü. Bu yolda kişisel tavsiye sistemleri ve müşteri zekası gibi yeni teknolojiler ön plana çıktı.

  1. E-ticarette güven 

Özellikle Türkiye’de çok sık rastlanan e-ticarete güven unsuru konusunda önemli adımlar atıldı. Artık yasal düzenlemelerle tüketicilerin tüm hakları koruma altına alındı ve hem tüketicilerin kurumlara, hem de kurumların diğer kurumlara olan bakış açısı değişmesi için önemli adımlar atılmıştır.

  1. Online alışverişin hacmi arttı

Yeni kanunun getirdiği tüketici odaklı yaklaşım, güven ortamı ve şeffaflık sayesinde daha fazla kullanıcının internetten alışveriş yapmasını sağlayacağı gibi online alışverişin hacminin de artmasına destek olmuştur.

Yorum yaz